Decyzja o rozpoczęciu psychoterii często dojrzewa długo. Wiele osób, z którymi pracuję, mówi: „Od dawna myślałem_am o terapii, ale nie wiedziałem_am, od czego zacząć i jak to w ogóle wygląda”. Pojawiają się obawy: czy to dla mnie wystarczająco „poważne”? Czy dam radę mówić o sobie? Czy terapia online w ogóle działa? Czy jako osoba LGBT+ będę potraktowany_a z szacunkiem?
Piszę ten tekst z perspektywy psychologa i psychoterapeuty pracującego w nurcie Gestalt i systemowym, który prowadzi psychoterapię Gestalt dla dorosłych we Wrocławiu oraz online. Chcę w prosty sposób pokazać, na czym polega terapia Gestalt, komu może szczególnie pomóc i jak realnie wygląda praca w gabinecie i przez internet.
Psychoterapia Gestalt to jeden z uznanych nurtów psychoterapii, rozwijany od lat 50. XX wieku. W skrócie: to podejście, które łączy rozmowę, pracę z emocjami, ciałem i relacją „tu i teraz”. Nie skupia się tylko na analizowaniu przeszłości, ale przede wszystkim na tym, jak żyjesz dziś i co jest dla Ciebie trudne w codzienności.
W terapii Gestalt ważnych jest kilka podstawowych idei. Wyjaśnię je możliwie prosto:
1. „Tu i teraz”
Nie chodzi o to, że przeszłość jest nieważna. Przeciwnie – często do niej wracamy. Ale patrzymy na to, jak przeszłe doświadczenia wpływają na Twoje obecne życie: relacje, emocje, wybory.Na przykład: zamiast tylko analizować dzieciństwo, pytam też:
2. Świadomość (uważne zauważanie siebie)
W Gestalcie pracujemy nad zwiększaniem świadomości: swoich emocji, myśli, napięć w ciele, potrzeb.Często słyszę: „Ja właściwie nie wiem, co czuję”. W terapii uczymy się rozpoznawać emocje bardziej precyzyjnie, zamiast mówić tylko „jest mi źle”. To pomaga mądrzej reagować i podejmować bardziej świadome decyzje.
3. Odpowiedzialność za swoje wybory
Nie w sensie obwiniania siebie. Bardziej w znaczeniu: „co w mojej sytuacji jest w moich rękach, a czego nie mogę zmienić?”.Pomagam szukać sprawczości tam, gdzie jest możliwa – i ulgi tam, gdzie trzeba uznać granice wpływu (np. na innych ludzi, na przeszłość).
4. Relacja terapeutyczna
W psychoterapii Gestalt relacja między nami jest jednym z głównych „narzędzi” pracy. To znaczy:
Często schematy relacji, które masz w życiu, pojawiają się też w gabinecie – i możemy je tu bezpiecznie obserwować i zmieniać.
5. Praca z ciałem i emocjami
Nie chodzi o żadne spektakularne techniki. Czasem to po prostu zatrzymanie się i zadanie pytania: „Co czujesz w ciele, kiedy o tym mówisz?”. Ucisk w klatce, ściśnięte gardło, napięty brzuch – ciało często pierwsze mówi, że coś jest trudne.
6. Eksperymenty – małe, bezpieczne próby nowego zachowania
Słowo „eksperyment” może brzmieć groźnie, ale w terapii Gestalt oznacza drobne, zaplanowane próby robienia czegoś inaczej, niż zwykle.Na przykład:
To wszystko odbywa się z Twoją zgodą, w tempie, które jest dla Ciebie realne.
Wiele osób przed pierwszą sesją wyobraża sobie terapię jako „długą rozmowę o problemach”. W psychoterapii Gestalt rozmowa oczywiście jest, ale to nie jest zwykłe „pogadanie”.
Kilka ważnych różnic:
Psychoterapia Gestalt jest też jednym z nurtów, dla których istnieją badania naukowe potwierdzające skuteczność w pracy z różnymi trudnościami, porównywalną z innymi głównymi podejściami terapeutycznymi [1][2].
Do mojego gabinetu we Wrocławiu i na terapię online zgłaszają się dorośli z bardzo różnymi historiami. Czasem jest to pierwszy kontakt z psychoterapią, czasem kolejna próba po poprzednich doświadczeniach.
Najczęściej pracuję z osobami, które:
Przykład z praktyki (bez szczegółów identyfikujących):Osoba pracująca w dużej firmie we Wrocławiu, od lat na wysokim stanowisku. Na zewnątrz – sukces. W środku – poczucie pustki, chroniczne zmęczenie, bezsenność. Zgłosiła się, mówiąc: „Mam wszystko, ale nic mnie nie cieszy”.
W trakcie psychoterapii Gestalt pracowaliśmy nad:
Osoba mieszkająca poza Polską, korzystająca z terapii online po polsku. Zgłosiła się z poczuciem osamotnienia, kryzysem w związku i trudnością w odnalezieniu się w nowej kulturze.
Pracowaliśmy nad:
Psychoterapia online okazała się dla tej osoby szczególnie dostępna – ze względu na język i różnice stref czasowych.
Część mojej pracy to psychoterapia Gestalt z osobami LGBT+. Dla wielu z nich najważniejsze jest, aby trafić do terapeuty, przy którym nie będą musiały „tłumaczyć, że to normalne”. Brak akceptacji, homofobia, transfobia, doświadczenia odrzucenia w rodzinie czy otoczeniu zostawiają ślady w poczuciu własnej wartości, wstydu, zaufaniu do ludzi.
W pracy z osobami LGBT+ często pojawiają się tematy:
Terapia Gestalt, jako podejście relacyjne i nastawione na autentyczność, często dobrze służy takim osobom, bo:
Przykładowo: osoba nieheteronormatywna, po wielu doświadczeniach odrzucenia, zgłosiła się z poczuciem, że „nie zasługuje na dobry związek”. W terapii Gestalt pracowaliśmy nad rozpoznaniem źródeł tego przekonania, przeżyciem żałoby po niespełnionych oczekiwaniach wobec rodziny i stopniowym budowaniem bardziej życzliwego stosunku do siebie.
Psychoterapia Gestalt ma swoje ograniczenia – jak każde podejście. Są sytuacje, kiedy nie jest pierwszym, samodzielnym wyborem:
W takich sytuacjach psychoterapia Gestalt może być jednym z elementów pomocy, ale nie zastąpi leczenia psychiatrycznego czy interwencji kryzysowej. Zdarza się, że podczas konsultacji wspólnie dochodzimy do wniosku, że najpierw potrzebne są inne formy wsparcia – i pomagam zaplanować kolejne kroki.
Wiele obaw znika, kiedy ktoś już wie, „jak to będzie wyglądać”.
Pierwsze spotkanie (konsultacyjne) ma kilka celów:
To także moment, kiedy Ty sprawdzasz, czy ze mną „rezonujesz”. Czy sposób, w jaki mówię, jest dla Ciebie w porządku? Czy czujesz, że możesz przy mnie stopniowo się otwierać?
Nie oczekuję, że na pierwszym spotkaniu opowiesz „całe życie”. Możesz powiedzieć tyle, ile w danym momencie jest możliwe.
Kolejne sesje zwykle trwają tyle samo (standardowy czas sesji), odbywają się w stałym rytmie. Podstawowe elementy:
W psychoterapii Gestalt nie narzucam „jednej słusznej drogi”. Raczej towarzyszę Ci w odkrywaniu Twoich sposobów radzenia sobie, sprawdzaniu, które Ci służą, a które już nie.
W gabinecie we Wrocławiu pracuję indywidualnie z dorosłymi, w spokojnej, prywatnej przestrzeni.
Zalety pracy stacjonarnej:
Z gabinetu korzystają m.in.:
Prowadzę także psychoterapię Gestalt online – dla osób z innych miast, mieszkających za granicą, a także tych, którym z różnych względów łatwiej skorzystać z tej formy (np. zdrowotnych, czasowych, logistycznych).
Jak to wygląda technicznie:
Zalety terapii online:
Wyzwania i na co zwrócić uwagę:
Z mojego doświadczenia terapia online może być równie skuteczna jak praca w gabinecie, jeśli zadbamy o te warunki.
Bezpieczeństwo psychiczne jest w terapii kluczowe. Bez niego trudno o prawdziwą zmianę.
Bezpieczeństwo rozumiem przede wszystkim jako:
Jako psychoterapeuta dbam również o superwizję – regularne konsultowanie swojej pracy z bardziej doświadczonym specjalistą (w sposób całkowicie anonimowy dla pacjentów), co jest ważnym elementem dbania o jakość i bezpieczeństwo terapii.
Nie ma terapeuty „dla wszystkich”. To normalne, że z jedną osobą „kliknie”, a z inną nie.Kilka pytań, które możesz sobie zadać po 1–3 spotkaniach:
Jeśli po kilku spotkaniach czujesz, że coś nie działa, warto o tym porozmawiać wprost. Czasem to ważny materiał do pracy. A czasem sygnał, że lepiej poszukać innej osoby – i to też jest w porządku.
Oprócz wspomnianych wcześniej sytuacji, w których potrzebna jest przede wszystkim pomoc psychiatryczna lub interwencja kryzysowa, warto mieć świadomość, że:
Przy wyborze terapeuty Gestalt (nie tylko we Wrocławiu) warto:
Pracuję jako psycholog i psychoterapeuta w nurcie Gestalt i systemowym. Prowadzę konsultacje psychologiczne, psychoterapię Gestalt i systemową oraz wsparcie dla rodziców i firm, ale w tym tekście skupiam się na indywidualnej pracy z dorosłymi.
W pracy z dorosłymi:
Terapia nie zawsze jest łatwa – czasem boli, czasem konfrontuje z tym, co długo było odkładane. Ale moim zadaniem jest towarzyszyć Ci tak, by ten proces był możliwie bezpieczny i sensowny.
Gabinet we Wrocławiu może być bardziej odpowiedni, jeśli:
Terapia online dobrze sprawdza się, gdy:
W praktyce często bywa tak, że zaczynamy w jednej formie, a w razie potrzeby przechodzimy do drugiej (np. po przeprowadzce).
Jest dla mnie ważne, by gabinet – zarówno ten we Wrocławiu, jak i „wirtualny” – był bezpiecznym miejscem dla osób LGBT+. Oznacza to:
Jednocześnie zapraszam także osoby, które po prostu szukają akceptacji i przestrzeni na bycie sobą – niezależnie od tego, czy są osobami LGBT+, czy nie.
Jeśli po lekturze tego tekstu czujesz, że psychoterapia Gestalt dla dorosłych może być czymś dla Ciebie, możesz:
Zastanowić się, czego potrzebujesz na startNie musisz mieć gotowego „celu terapii”. Wystarczy, że umiesz nazwać, że jest Ci trudno: w relacjach, pracy, w sobie. Resztę możemy wspólnie doprecyzować.
Zadać pytaniaJeśli coś Cię niepokoi – forma pracy, terapia online, tematy, z którymi przychodzisz – warto o to zapytać na konsultacji. Nie ma „głupich pytań”.
Umówić pierwszą konsultację we WrocławiuJeśli mieszkasz we Wrocławiu lub okolicy i czujesz, że łatwiej Ci będzie spotykać się twarzą w twarz, możesz umówić spotkanie w gabinecie.
Skorzystać z konsultacji onlineJeśli jesteś z innego miasta, mieszkasz za granicą albo z jakiegoś powodu forma online jest dla Ciebie wygodniejsza – możemy rozpocząć pracę w taki sposób.Dotyczy to także osób LGBT+, które chcą terapii po polsku w bezpiecznej, akceptującej przestrzeni, niezależnie od miejsca zamieszkania.
Dać sobie czas na decyzjęPo pierwszym spotkaniu nie musisz od razu deklarować długoterminowej terapii. Możemy umówić się na kilka sesji i dopiero wtedy zobaczyć, jak się w tym czujesz i czy to dla Ciebie odpowiednia droga.
Jeśli czujesz, że to dobry moment, by zadbać o siebie, ale nadal się wahasz – to też jest materiał do rozmowy. Często już samo wypowiedzenie na głos tych wątpliwości na konsultacji jest ważnym krokiem w stronę zmiany.
[1] American Psychological Association – „Recognition of Gestalt therapy as an evidence-based modality” (przegląd nurtów uznawanych za oparte na dowodach)https://www.apa.org
[2] Elliott, R., Greenberg, L.S. – „Humanistic-experiential psychotherapies” w: Lambert M. (red.), „Bergin and Garfield’s Handbook of Psychotherapy and Behavior Change”, 6th ed. (rozdziały dot. skuteczności terapii humanistycznych, w tym Gestalt)https://onlinelibrary.wiley.com
[3] Society for Psychotherapy Research – „Effectiveness of humanistic-experiential psychotherapies: A meta-analysis” (opracowania dotyczące porównywalnej skuteczności nurtów humanistycznych z innymi podejściami)https://www.psychotherapyresearch.org
[4] EAGT – European Association for Gestalt Therapy – „About Gestalt Therapy” (opis założeń, historii i standardów szkolenia)https://www.eagt.org
+48 604 161 839
ul. Powstańców Śląskich 5, Wrocław
krzysztof.petters@gmail.com